HIV'de Temas Sonrası ve Öncesi Önleyici İlaç Tedavisi (Profilaksi)

Temas Sonrası Profilaksi:

HIV'e maruz kalan ya da kaldığı düşünülen kişilere uygulanan önleyici tedaviye temas sonrası profilaksi denir. Genellikle;

• Sağlık alanında çalışanların karşılaşabileceği iğne batması, 
• Eşlerden/parnerlerden birinin HIV pozitif olduğu ve cinsel birleşme sırasında kondom/prezervatif patlaması durumlarında
• HIV yayılımının yüksek olduğu ülkelerde tecavüz mağdurlarına uygulanır.

Bu tedavi HIV pozitiflerin kullandığı Antiretroviral ilaçların 28 gün süreyle kullanılmasını gerektirir. Riskli temastan sonra olabildiğince erken ve en fazla 72 saat içinde tedaviye başlanması gerekir. Temas sonrası profilaksi olarak genellikle Truvada ve Kaletra ya da Combivir ve Kaletra adlı ilaçların birlikte kullanılması önerilir. Temas sonrası profilaksi %100 koruma sağlamamakla birlikte uluslararası tedavi klavuzları, yukarıda tanımlanan durumlarda bu tedavinin alınmasını önermektedir. Eş/partnerin HIV pozitif olup olmadığının bilinmediği durumlarda bu tedavi genellikle önerilmez. 
Eş/partneriniz HIV pozitif ise ve cinsel ilişki sırasında kondom patlaması/yırtılması yaşadıysanız, eş/partnerinizin sağlık hizmeti aldığı hastaneye/doktora hemen başvurmalı ve risk analizinin yapılması neticesinde doktorunuzun önerdiklerini uygulamalısınız. İlaçlara başlama kararı alınırsa, ilaçların olası yan etkileri hakkında bilgilenmeniz önemlidir. Sosyal güvenceniz varsa herhangi bir ücret ödemeniz gerekmeyecektir. 


Temas Öncesi Profilaksi:

Yapılan son çalışmalar, Truvada adlı Anti HIV ilacının temas öncesi profilaksi olarak kullanılması durumunda %50-70 oranında HIV bulaşmasını düşürdüğü yönünde. Bu çalışmalar sonrasında , FDA (ABD'de ilaçları onaylayan kurum) Truvada'nın temas öncesi profilaksi olarak kullanılması yönünde tavsiye kararı aldı. Bu tavsiye kararı, erkeklerle cinsel ilişkiye giren erkekler, eş/partnerlerden birinin HIV pozitif olduğu çiftler ve cinsel yolla HIV'e maruz kalma olasılığı yüksek olan kişilerle sınırlandırıldı. İlacın yüksek fiyatlı oluşu (30 adet/kutu/1000 TL civarında) ve %100 koruma sağlamaması sebebiyle konu hala tartışmalı olarak kabul edilmektedir.

Pozitifiz Facebook sayfasını takip edin!

Anti HIV İlaçları

Hiv, hastalıklara karşı vücudu koruyan savunma sistemine yani bağışıklık sistemine saldıran bir virüstür. Hiv taşıyıcısıysanız, hiv’in kandaki miktarını azaltmak için ilaç kullanmalısınız. Hiv’in kandaki miktarını azaltarak, bağışıklık sisteminizin zarar görmesini önleyebilirsiniz. Bu ilaçlar hiv'i tamamen tedavi etmemekle birlikte, yaşam kalitenizi yükseltmenize ve yaşam sürenizi uzatmanıza yardımcı olur. Hiv’e etkili ilaçlara antiretroviral ilaçlar denir.


Antiretroviral ilaçlar nasıl çalışır?


Hiv temelde, bağışıklık sisteminin bir parçası olan cd4 hücrelerini enfekte eder. Hiv enfeksiyonunun uzun yıllar devam eden seyri boyunca, cd4 sayıları azalır ve bu durum gitgide bağışıklık sistemini zayıflatır. Eğer bağışıklık sisteminin bu şekilde zarar görmesini yavaşlatacak ya da engelleyecek bir müdahalede bulunulmazsa, bağışıklık sisteminin hastalıklarla mücadele edemeyecek kadar zayıf düşmesi sonucu, aids(edinilmiş bağışıklık yetmezliği sendromu) adı verilen durum ortaya çıkar. Antiretroviral ilaçlar bu süreci durdurmaya veya geç bir evrede ilaçlara başlandıysa bağışıklığı yeniden güçlendirmeye yarar.


Tedavinin ana hedefi


Tedavi almayan hiv pozitif bir kişi, kanının her mililitresinde binlerce, hatta milyonlarca virüs barındırabilir. Tedavinin hedefi ise hiv’i kanda tespit edilemeyecek kadar azaltmak (buna
saptanamayan düzey denir) ve mililitrede 50 kopyanın altına indirmektir. Bazı hiv tedavi merkezleri 40 kopyaya kadar ölçüm yapabilmektedir. Hiv’in kandaki miktarını en aza indirmek(saptanamayacak seviye) için doktorunuz size en az 3 antiretroviral ilacın bir arada kullanıldığı bir ilaç kombinasyonu önerecektir. Bir kez viral yükünüz (kandaki hiv miktarı) düştüğünde, bağışıklık sisteminiz kendini yenilemeye başlar ve çeşitli enfeksiyonlara karşı vücut yeniden direncini kazanır.


Tedaviye ne zaman başlanmalı?


Hiv’e karşı etkili ilaçlarla hiv tedavisine ne zaman başlamak gerektiği tam olarak bilinmemekle birlikte uluslararası tedavi klavuzlarının önerdiği tedaviye başlama zamanları mevcuttur. Doktorunuzla tedaviye başlamanın ve beklemenin olası yarar ve zararlarını tartışmanız gerekmektedir. Klavuzlara göre, herhangi bir şikayetiniz yoksa cd4 sayısı 350 civarında tedaviye başlamanız önerilir. Değerleriniz bu düzeylerdeyse doktorunuz ile birlikte tedaviye başlama konusunu konuşmalısınız ve hazır olduğunuz zamanda da tedaviye başlamalısınız. Bazı durumlarda kişilerin farklı hastalıklarına bağlı olarak ya da hamilelik sebebiyle daha erken bir dönemde de tedaviye başlanması gerekebilir.


Hangi ilaçlarla tedaviye başlanmalı?


An itibariyle tedavi klavuzlarında başlangıç tedavisi için önerilen ve bu öneriler içinde Türkiye'de mevcut olan 2 ilaç kombinasyonu bulunmaktadır. Bunlardan birincisi Truvada (Tenofovir+Emtricitabine) ve Stocrin (Efavirenz) kombinasyonudur. Bu ilaçlar günde birer tane alınır ve toplamda günde 2 hap ile tedavi sağlanır. Buna alternatif tedavi seçeneği ise Truvada (Tenefovir+Emtricitabine) ve Kaletra (Lopinavir+Ritonavir) kombinasyonudur. Truvada yine günde bir tane, Kaletra ise 12 saate bir kez 2 hap şeklinde kullanılır. Özel bir durumunuz olmadığı müddetçe doktorunuz bu 2 kombinasyondan biri ile tedaviye başlamanızı önermelidir.

Pozitifiz Facebook sayfasını takip edin!